Zoek het uit, Chloe Brown - Talia Hibbert

Gepubliceerd op 29 maart 2022 om 09:00


Een van de beste boeken met een chronisch ziek personage die ik ooit heb gelezen!


Serie Zussen Brown #1
Vertaler Els Brevink
Uitgeverij Zomer & Keuning
Verschijningsdatum 29 maart 2022
Disability representatie Fibromyalgie

Van mijn buitenlandse chronisch zieke vrienden had ik zó veel goeds gehoord over dit boek. Ik heb de eerste paar hoofdstukken in het Engels gelezen maar toen moest hij helaas terug naar de bieb. Ik wilde Z&K mailen met de vraag of ze dit boek zouden willen vertalen. Helaas ging het heel slecht met mijn gezondheid vorig jaar waardoor dat niet is gelukt. (Ik heb een vriendin laten mailen, thanks Monique!). Je snapt dus wel HOE BLIJ ik was toen bleek dat Zomer en Keuning de trilogie zou gaan uitgeven.

Vanaf vandaag is het boek te koop en om dat de vieren en promoten is er een blogtour opgezet. Ik voel me vereerd dat ik die mag openen. Daarnaast mag ik een exemplaar weggeven, meer hierover later, dus lees zeker even de hele recensie! Oké, genoeg gekletst. Ik zal jullie vandaag vertellen waarom de representatie in Zoek het uit, Chloe Brown zo geweldig goed is! 

 

**CONTENT WARNING: seks scenes (18+), proces van herstellen na een (emotioneel) gewelddadige relatie, emotionele mishandeling (er wordt over gesproken, situaties uit het verleden worden verteld), alcohol consumptie, dronkenschap, aanrijding met goeie afloop, gebruik van morfineachtige pleisters (medische indicatie)

Het verhaal

Zoek het uit, Chloe Brown van Talia Hibbert is een sexy, inclusieve, romantische komedie en het eerste deel van de Zussen Brown-serie.

Chloë is niet de average hoofdpersoon in een romance: ze is chronisch ziek, een computernerd en ze was bijna dood. Die gebeurtenis zet haar aan tot het opstellen van een lijst vol buitenissigheden, zoals dronken worden, motorrijden, betekenisloze lekkere seks hebben én iets slechts doen. Enter Redford Morgan, een klusjesman met tattoos, een motor en de sexappeal van duizend Hollywoodacteurs bij elkaar. Red is ervan overtuigd dat zijn leven totaal niet matcht met dat van de brave Chloë, maar ze blijken meer gemeen te hebben dan ze ooit hadden gedacht.

 

Zoek het uit, Chloë Brown is het eerste deel van een New Adult-hitserie van Talia Hibbert. De grappige en eerlijke serie stond wekenlang in de Best Romance-bestsellerlijsten van Amazon en Publishers Weekly.

Mijn leeservaring

Het verhaal begint behoorlijk dramatisch. Chloe heeft bijna een ongeluk. De bestuurder heeft het overleefd en ook Chloe is niet al te erg bezeerd. Het is vooral de schrik die haar te pakken heeft. Toen ik de synopsis las was ik bang dat haar bijna-doodervaring met haar ziekte te maken zou hebben, maar dit was gelukkig niet het geval.

Familie

Als ze na het ongeluk thuiskomt, ploft ze op de grond van uitputting. Zitten is te vermoeiend, op de grond gaan liggen is soms gewoon het beste. Helaas is haar moeder zo'n super bezorgd typetje. Ze kan absoluut niet met Chloe's ziekzijn omgaan en betuttelt en verstikt haar gigantisch. Chloe heeft er genoeg van en besluit dat het tijd is om op zichzelf te gaan wonen.

Haar zussen daarentegen zijn geweldige schatten. Iedereen verdient lieve familie die naar je omziet (op slechte dagen). Iemand die eten kookt en in bakjes in de koelkast zet zodat je op slechte dagen makkelijk een maaltijd kan opwarmen. Iemand die bij je thuis blijft als je gaat douchen — wij spoonies gaan nog wel eens onderuit in de douche; flauwvallen, in elkaar zakken van de pijn of gewoon omvallen door slecht evenwicht. Daarom is het fijn als er iemand in huis is. Dit voelt een stuk veiliger. Mocht er iets gebeuren dan is er hulp dichtbij. 

 

"De meeste mensen vonden het moeilijk om te accepteren dat Chloe ziek was. Fibromyalgie en chronische pijn waren onzichtbare aandoeningen, dus ze waren makkelijk om weg te wuiven. Eve was gezond, dus de uitputting die Chloe tot op het bot voelde, zou zij nooit voelen, net zomin als de kwellende migraines, de koorts en de verwarring, en de talloze bijwerkingen van de talloze medicijnen. Maar Eve hoefde al die dingen niet te voelen om empathie te hebben. Ze hoefde Chloe’s tranen of pijn niet te zien om te geloven dat haar zus het soms moeilijk had. Dat hoefde Dani trouwens ook niet. Ze begrepen het."

 

Chloe

Chloe is een zwart, dik hoofdpersoon met pit. Ik heb enorm gelachen om haar zelfspot en grumpy attitude. Ze draagt graag rokjes, is obsessed met vestjes met knopen (maar wel nepknopen want knoopjes vastmaken is erg moeilijk door pijn en stijfheid) en gek op dieren. Ze woont sinds kort op zichzelf en geniet van de vrijheid. Haar relatie met Red vond ik heerlijk. Ze mochten elkaar totaal niet maar groeiden langzaam naar elkaar toe. Mijn favoriete onderdeel van hun verhaal waren denk ik de e-mails. Op één dag schrijven ze de hele tijd mailtjes heen en weer en er zat zo veel humor in! (de Britse humor ging soms wel een beetje verloren in de vertaling, maar ja, daar is weinig aan te doen). Ook was het qua vormgeving leuk geweest als de mailtjes er ook echt als mailtjes uit hadden gezien. Nu was het alleen in een iets ander lettertype.

 

Net als Chloe, heb ik fibromyalgie, en ik heb zo ontzettend veel herkenning in dit boek gevonden. Ik voel me gevalideerd. De fibromyalgie representatie in dit boek is ZO GOED! Nog veel beter dan ik had verwacht, en ik had hoge verwachtingen! Ik heb super veel notities gemaakt en zou uren over dit boek kunnen praten (deze blogpost is ook een stuk langer geworden dan mijn bedoeling was, oeps...) maar zal me beperken tot een paar punten waarin ik me in Chloe herkende. 

Een van de grootste symptomen van Fibromyalgie is chronische pijn. En de manier waarop Chloe's pijn werd weergegeven was zo accuraat. Het fluctueert. De ene dag is de andere niet. Het ene uur kan al compleet verschillen met de voorgaande. Chloe's koppigheid en neiging om zichzelf te pushen om zich te bewijzen naar anderen toe, waren ook heel herkenbaar. Maar wat nog het meest binnenkwam was de pijn om verlaten te worden door de mensen om wie je geeft, de angst dat elk nieuw persoon in je leven je ook de rug toe zal keren.

 

"'Ik heb weinig energie over voor sociale onzin.’ Eve besefte duidelijk niet dat ‘sociale onzin’ Chloe’s beknopte manier was om ‘de constante teleurstelling van de menselijke aard’ te zeggen. Ze had door bittere ervaring geleerd dat mensen altijd een reden zochten om te vertrekken, dat genegenheid of bewondering of beloftes of toewijding tot stof vergingen als dingen moeilijk werden."

 

Hulp

Spoonies vinden het over het algemeen erg moeilijk om hulp te vragen. Dit komt door een aantal dingen:

  • Mensen geloven niet dat we iets niet zouden kunnen / iets (te) veel energie kost / veel pijn oplevert
  • We zijn bang om anderen tot last te zijn
  • Mensen vinden na een paar keer helpen dat we het zelf wel weer moeten kunnen (chronisch betekent dat het niet weggaat... Dus we kunnen heus niet na twee week ineens weer zelf die taak doen!)
  • Mensen schrikken van hoe ziek we zijn en verbreken vervolgens alle contact. Hele goeie vrienden die ineens niet meer op berichtjes reageren. Die je ontlopen als ze je in de winkel tegenkomen. Je compleet negeren, alsof je niet al die jaren goeie vrienden bent geweest. En dat doet zo ontzettend pijn... Uit zelfbescherming vragen we daarom bijna nooit om hulp.

 

Red besefte dat Chloe niet om hulp durfde/wilde vragen terwijl ze die eigenlijk wel kon gebruiken. Daarom bood hij zijn hulp aan. Zonder verwachtingen of bijkomende bedoelingen. Hij geeft om haar dus wil haar helpen. Dat is nieuw voor Chloe, dat mensen haar geloven en voor haar willen zorgen.  Ze is geschokt dat iemand haar zou willen helpen die dat niet verplicht is door een bloedband.

"Grappig. Chloe was het gewend om haar leven en haar ziekte als normaal te zien, maar ze was het niet gewend dat andere mensen zich ook zo gedroegen."

 

Red

Red ziet er dan misschien super stoer uit met zijn lange haar, tatoeages en leren jack. Maar hij is een complete lieverd. Een cinnamon roll. Het brak dan ook mijn hart toen ik las uit wat voor relatie hij kwam. Hij is namelijk mentaal mishandeld door zijn ex, Pippa. Gelukkig heeft hij uiteindelijk gebroken met die manipulatieve vrouw, maar niet voordat ze flink wat blijvende schade kon aanrichten.

Het was mooi om te lezen hoe er stukjes van zijn persoon weer op hun plek vielen. Hoe hij aan het helen was. Niet omdat Chloe hem aan het "fixen" was, maar omdat hij zich open durfde stellen, Chloe begon te geloven en nog belangrijker weer een klein beetje in zichzelf begon te geloven. Ook gaat hij later in het boek in therapie om aan zichzelf te werken en zijn mentale staat te verbeteren. 

 

Wat ik vooral zo fantastisch vond was hoe hij met Chloe en haar fibromyalgie omging. In het begin had hij nog een beetje validistische denkbeelden en vond hij het zielig. Chloe zei dat ze niet zielig was en hij haar gewoon moest behandelen. Hij luisterde. Hij moest intern nog wel de knop omzetten, dit is een proces waar iedereen door moet, maar extern paste hij zijn gedrag, gezichtsuitdrukking en taalgebruik wel gelijk aan. Hij accepteerde de boodschap en ging er aan werken, hij wilde beter doen en Chloe goed behandelen. Later zag hij in dat ze inderdaad totaal niet zielig was. Hieronder een stukje waarin je ziet hoe Red zijn validistische denkbeelden herkent en aanpast.

 

"Chloe's ogen waren een moment dicht gegaan en hij nam haar aanblik in zich op. ... Hij was waarschijnlijk een vreselijk monster, want Chloe was ziek, maar hij vond haar nog steeds ongelooflijk sexy. Toen herinnerde hij zich dat ze altijd ziek was, dus misschien was een slechte gezondheid niet iets wat een persoon seksloos maakte."

 

Seksleven

Ik wist dat dit een New Adult boek was. Ik verwachtte seksscènes. Ik had er alleen niet zó veel verwacht. Mocht je nou niet van zulke scenes houden, je kan ze prima overslaan. Tijdens de seks waren er geen diepgaande gesprekken die je zou moeten weten voor de rest van het verhaal. 

 

Chronisch zieke en gehandicapte mensen (vooral rolstoelgebruikers) krijgen vaak de vraag of ze een actief seksleven hebben. Van compleet vreemden. Midden op straat. Mensen die je net een minuut geleden (of korter...) hebt ontmoet en zo'n intieme vraag stellen. Of je seks kunt hebben gaat niemand wat aan. Of je seks wíl hebben ook niet.

Waarom wordt die vraag gesteld? Er is een vreemde curiositeit onder mensen. En dat komt voort uit validistische denkbeelden. Veel mensen zien zieke en gehandicapte mensen als minder waard of minder nuttig. Als kasplantjes die veel geld kosten en hier niks voor terugdoen. Maar niks is minder waar!

Chronisch zieke en gehandicapte mensen hebben beperkingen, (die voornamelijk bestaan omdat we in een ontoegankelijke wereld leven), maar zijn complete mensen met complete levens. Voor de mensen die daar geïnteresseerd in zijn, valt seks daar ook onder. 

 

Waarom verwachten mensen dan dat zieke en gehandicapte mensen geen seks (kunnen) hebben? Er wordt veelal gedacht dat iemand met een ziekte of handicap niet sexy of begeerlijk is. Dat het hebben van beperkingen alle aantrekkelijkheid weghaalt en/of bijvoorbeeld de stemming tijdens de seks verpest. Men verwacht niet dat er mensen bestaan die seks zouden willen hebben met een chronisch ziek of gehandicapt persoon. En ja, er zijn mensen die het raar/eng/lelijk of wat dan ook vinden. Vaak zijn de mensen die zo'n vraag stellen zelf juist bevooroordeeld en zouden ze geen seks willen/durven hebben met een disabled persoon. Maar in mensen die er zulke denkbeelden op na houden zijn wij sowieso niet geïnteresseerd! 

 

Maar guess what. Chronisch zieke en gehandicapte mensen zijn harstikke sexy (niet als fetish!!). 

Zoek het uit, Chloe Brown laat goed zien dat chronisch zieke mensen complete mensen zijn met wensen, dromen, gevoelens en verlangens, ook seksuele verlangens. Ja, soms zul je even anders moeten gaan liggen om bijvoorbeeld pijn in gewrichten te voorkomen/verminderen. Maar als je een goeie partner hebt is dat geen probleem. Consent en communicatie is sexy! En de beste seks is als iedereen het fijn heeft... Red is gelukkig een hele goeie partner die rekening houdt met Chloe, maar haar niet overdreven voorzichtig behandelt alsof ze van porselein is. Hij heeft respect voor haar en haar grenzen, óók wanneer die veranderen. 

 

Invalide en andere validistische termen

Ten slotte moet ik het helaas nog even hebben over validistisch taalgebruik. In de originele tekst zijn geen validistische termen gebruikt. maar helaas zijn er bij het vertalen wat dingen mis gegaan. Ik ga er vanuit dat dit niet met opzet is gebeurd en de vertaalster het gewoon niet wist. We zijn immers allemaal mens, taal is een veranderend iets. We zijn allemaal aan het leren en groeien. Ik heb hierover contact opgenomen met de uitgeverij aangezien ik geen gegevens van de vertaler kon vinden.

Ik hoop dat de uitgeverij mij met haar in contact kan brengen zodat ik de dingen rustig kan uitleggen en eventuele vragen kan beantwoorden zodat deze fouten in de toekomst niet opnieuw gemaakt worden! Ook heb ik de uitgeverij gevraagd de woorden aan te passen in de tweede druk zodat er geen validistisch taalgebruik meer in dit boek zit. Ik heb helaas nog geen reactie ontvangen.

 

Invalide

Op twee plekken in het verhaal wordt het woord invalide gebruikt (p. 75, 164). Ik weet dat in de Engelse vertaling het woord 'disability' is gebruikt. Disability is een fantastisch woord dat velen met liefde gebruiken. Invalide is helaas geen goeie vertaling. Invalide betekent namelijk letterlijk geen waarde/niet waardig. En dat is natuurlijk geen goeie manier om mensen te beschrijven. Het koppelt daarnaast de waarde van een persoon aan diens gezondheid, maar de twee staan compleet los van elkaar!

De vertaler had het beter kunnen vertalen als gehandicapt of nog mooier, het woord disabled gewoon behouden.

 

Manisch

In de Nederlandse vertaling werd Eve omschreven als iemand met een manisch energieke manier van doen (p. 21). En ik vind het zo zo jammer en frustrerend dat dat woord is gebruikt! Manie is onderdeel van een serieuze complexe mentale stoornis: bipolaire stoornis. 

Mensen die een manische periode hebben, zijn over het algemeen drukker, erg vrolijk en voelen zich alsof ze de hele wereld aankunnen. Ik snap wel dat er aan dit woord wordt gedacht; Eve ís namelijk druk, buitengewoon vrolijk en aanwezig. Maar zeg dat dan. Gebruik geen serieus symptoom/onderdeel van een mentale ziekte (of wat voor disability dan ook) als bijvoeglijk naamwoord. Dat is een no-go!*

Dankjewel Marleen @marleen_favoritez voor het checken van de originele tekst. Talia Hibbert heeft het woord 'frantic' gebruikt om Eve haar voorkomen te omschrijven. Uitzinnig was een veel betere vertaling geweest. Eentje die de lading dekt maar niet validistisch is.

 

* Ik wil hier in de toekomst nog een uitgebreide blogpost over schrijven. Wil je nu al meer woorden en voorbeelden? Lees dan deze blogpost op NeuroElfje.nl: Validisme in ons taalgebruik

 

Conclusie

Ik heb intens van dit verhaal genoten, ook al ging de Britse humor in de vertaling soms een beetje verloren. Red en Chloe vormen een schattig koppel en het was heel fijn om eindelijk over een succesvolle relatie te lezen tussen een chronisch ziek en gezond persoon. Deze relaties zijn absoluut niet zeldzaam maar zijn zwaar ondervertegenwoordigd. Maar wat dit boek voornamelijk zo leuk maakte was de fibromyalgie representatie. Die was zo ontzettend goed, ik heb zo veel herkenning gevonden. Zoek het uit, Chloe Brown  is een van de beste boeken met disability representatie die ik ooit heb gelezen! Dus ben jij chronisch ziek, ken je iemand met chronische pijn of hou je gewoon van inclusieve boeken. Lees alsjeblief dit boek, ook als je niet van steamy scenes houdt. You will thank me later ; )

 

(Maar wees alert op de validistische woorden die zijn gebruikt in de Nederlandse vertaling. Deze woorden zijn niet oké! Hopelijk wordt dit in herdrukken aangepast.)


Winactie op Instagram

Chloe had veel notitieboeken, omdat Chloe veel lijstjes maakte. Haar brein, vaak warrig door pijn of pijnstillers (of, op echt spannende dagen, allebei), was een vertroebeld, futloos ding dat niet te vertrouwen was, dus vertrouwde ze op netjes georganiseerde geheugensteuntjes.

Dagelijkse to-dolijsten, wekelijkse to-dolijsten, maandelijkse to-dolijsten, medicatielijsten, boodschappenlijsten, Vijanden-die-ik-zal-vernietigen-lijsten (die was behoorlijk oud en eigenlijk vooral om haar moreel te bevorderen), cliëntenlijsten, verjaardaglijsten en, haar persoonlijke favoriet, verlanglijsten. Als iets kon worden georganiseerd, gecategoriseerd, gepland en netjes in een sectie van een notitieboek met een kleurcode kon worden opgeschreven, was de kans groot dat Chloe dat al had gedaan.

* De winactie loopt tot 7 april 

* Vrijdag 8 april 2022 maak ik de winnaar bekend op mijn Instagram.

 

Bedankt @zomerkeuning voor het beschikbaar stellen van een exemplaar!

 

Je moet 18 jaar of ouder zijn om deel te nemen of toestemming hebben van je ouders/voogd om je adresgegevens te delen.

Wil je extra kans maken?

* Deel een boekentip met chronisch ziek/gehandicapt/disabled personage in de reacties 

* Tag twee vrienden bij de Instagram post

* Deel mijn recensie in je story voor 24h en tag mij


Vandaag heb je mijn recensie kunnen lezen. Benieuwd wie er nog meer meedoen? Klik op de button voor het blogtouroverzicht van Zomer & Keuning.


Ben je benieuwd geworden naar Chloe's zussen?

Snap de hint, Dani Brown is vanaf 23 juli te koop in de winkels. Haal hem bij je lokale (online) boekhandel! 

 

Dani Brown is een elegante meid met geschoren hoofd, zwarte zwierige kleren en een charmante lach.

Representatie: biseksualiteit

Word volwassen, Eve Brown is vanaf 23 augustus verkrijgbaar. Haal hem bij je lokale (online) boekhandel!

 

Eve Brown is de jongste van het stel met haar pastelkleurige vlechten en mismatchende outfits met stippenschoenen. 

Representatie: autisme


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.

Maak jouw eigen website met JouwWeb